Raymond Mens bij Doorzetters

‘Maar het begon met heel vaak iets gratis doen en niet aan geld denken.’

Over David Beckham-oorbellen op de redactievloer, een boek als toegangsbewijs, en waarom hij elke ochtend hetzelfde grijsblauwe colbert pakt.

‘Dit moet nu goed gaan,’ dacht Raymond Mens toen hij voor het eerst in een nationale tv-talkshow mocht aanschuiven. Hij had net een boek geschreven, Lang leve Trump, een titel die hij bewust provocerend koos om de wenkbrauwen te laten fronsen. De uitnodiging kwam van Op1, en hij wist precies wat er op het spel stond. ‘Want als ik nu niet laat zien dat ik dit kan,’ zegt hij, ‘dan kom je niet in de kaartenbak en dan is het klaar.’

Hij was eind twintig, kende Amerika van binnenuit, maar niemand nam hem serieus. Het boek moest dat veranderen. ‘Met een boek geloven ze het wel, want dan ben je ineens heel slim. Even los van wat er in het boek staat.’ Op de beelden is achteraf te zien hoe zenuwachtig hij was. Maar het ging goed. En daarna ging het balletje rollen.

Het kantelmoment

Het echte kantelmoment was geen toeval, maar een koel uitgedacht plan. Raymond Mens leerde Doorzetters co-host Ruud Hendriks bijna twintig jaar geleden kennen als stagiair bij praatzender Het Gesprek, compleet met grote zilveren David Beckham-oorbellen, waarop hij subtiel werd aangesproken. ‘Ik zie je liever zonder,’ zei Ruud toen Mens ze maar had uitgedaan.

Op die redactievloer ontdekte hij hoe media werkt. Jaren later goot hij dat inzicht in een businessplan voor zichzelf. ‘Ik weet dus heel veel van Amerika en wil Amerika-kenner worden. Maar niemand neemt mij serieus. Dus er moet een boek komen.’ Daarna televisie, dan lezingen, dan een theatertour.

Hij keek naar de gevestigde Amerika-kenners en zag een opening: er was ruimte voor iemand die wat jonger was, en die de andere kant van het verhaal vertelde, ‘op een luchtige, positieve manier en zo toegankelijk mogelijk.’ Zijn handelsmerk werd de nuance die anderen lieten liggen: rustig blijven ademhalen waar collega’s al riepen dat de tanks klaarstonden. Zelfs zijn kleding hoort bij dat merk: altijd hetzelfde grijsblauwe Hugo Boss-colbert, wit overhemd, spijkerbroek en gympen. ‘Ik ben dertig en geen zestig.’

Wat het kostte

Wat het kostte, was vooral tijd, beschikbaarheid en uiteindelijk een stukje vrijheid. In de opbouwjaren deed Mens vrijwel alles voor niets. ‘Het begon met niet aan geld denken.’ Zichtbaar blijven betekende altijd bereikbaar zijn. ‘Altijd aanstaan en dus altijd je telefoon opnemen.’ Een redactie die belt voor de gast van die avond, wil geen twijfel horen. ‘Ook al moest ik er een begrafenis voor afzeggen, ik kwam, want dat was mijn doel.’ En toen het eenmaal liep, kwam de keerzijde van een passie die werk werd. De verkiezingen, vroeger een feest om naar te kijken, beleefde hij nu zelf met dertig theatershows en talkshows in een paar weken tijd. Het woord Trump is in de supermarkt of de trein niet meer te ontwijken. ‘Het gevolg van het feit dat je van je hobby je werk hebt gemaakt, is dat het nu ook echt werk is.’

Inmiddels is hij precies waar dat plan naartoe wees. Zijn dagelijkse podcast, Amerika in 15 minuten, staat zes dagen per week online en haalt structureel de Nederlandse top 10, tussen NRC en de NOS. ‘Ik krijg er gewoon een kick van dat er dan staat: Amerika in 15 minuten door Raymond Mens.’ Hij monteert alles zelf, desnoods in een joggingbroek als er ‘s nachts iets gebeurt in Washington. Hij heeft een contract bij Talpa en schuift aan bij Vandaag Inside. Hij positioneerde zich als de jongste Amerika-kenner van het land en bouwde, zonder zender of uitgeverij achter zich, een merk dat staat als een huis. Zijn enige echte twijfel is een week lang malen of hij het misschien bij het verkeerde eind heeft. ‘Als het dan anders loopt dan ik had verwacht, heb ik ook wat uit te leggen.’ Zijn droom voor hierna is een reisserie door de minder bezochte staten, Wyoming, Oklahoma, in de geest van Max Westerman. Onder dat luchtige imago zit een competitief beest. Elke ochtend checkt hij waar zijn podcast in de ranglijsten staat; bij plek zes krijgt hij een kick, bij plek achttien gaat hij uitzoeken wat er misging. Zelfs op vakantie blijft die drang knagen. Tegen een Noorse vriend die hem hogerop een berg wil hebben, zegt hij steevast: ‘The top may be over there, but this is the top for me.’

Drie tips van Raymond

Ga het gewoon doen. ‘Ga dat gewoon doen en dan kijken waar het schip strandt. Dus niet met geld bezig zijn.’

Wacht nooit af. ‘Nooit afwachten. Ik heb ook gewoon gebeld naar Het Gesprek toen het net begonnen was.’

Weet wat je toevoegt. ‘Denk na over wat je toe kan voegen. Wat maakt jouw invalshoek anders dan andere? En als het even kan, blijf daaraan trouw.’

Eén harde les

‘Ik heb wel vijftig brieven naar uitgevers gestuurd. Die zeiden allemaal: we gaan het niet doen. Maar de 51e zei: we gaan het wél doen.’

De vraag aan jou

Durf jij jarenlang gratis te leveren en vijftig keer ‘nee’ te incasseren, in het vertrouwen dat de eenenvijftigste deur opengaat?