Michael Pilarczyk bij Doorzetters

‘Met de kennis die ik nu heb, geeft dat wel aan dat er iets heel erg mis was daarboven. Dat was totale kortsluiting.’

Hoe een man die zichzelf rond zijn veertigste verloor, leerde anderen hun koers te bepalen.

Op een donderdagavond in oktober 1998 stond Michael Pilarczyk 1,4 miljoen gulden in de min. Vier dagen eerder, op maandag, had de bank een fax gestuurd: waarom hij niet meer aan zijn marginverplichting voldeed? Hij was 29, een bekende stem op 538, en hij wist niet wat het woord margin betekende. De Azië-crisis sleurde de hele beurs naar beneden. Hij had geschreven putopties en op donderdag sloot de bank zijn positie. Restant: bijna twee miljoen schuld.

‘Toen dacht ik: dit is het einde van mijn leven,’ zegt Pilarczyk drie decennia later. ‘Hoe ga ik in hemelsnaam dat geld terugverdienen? Daar had ik vierhonderd jaar voor moeten werken.’

Zijn schoonvader, Wouter Bordewijk, toenmalig voorzitter van Veronica, had hem gewaarschuwd. ‘Niet doen. Ga in obligaties. Ga voor safe.’ Een andere goede kennis, Maup Caransa, had aangedrongen op vastgoed. ‘Mike, je moet stenen kopen in Amsterdam.’ Pilarczyk koos voor de optiebeurs.

Hij werd op 18 oktober 1969 geboren in Gdynia (Polen), groeide op in Zoetermeer en had op zijn dertiende voor zichzelf besloten dat hij bij de radio wilde werken. Niet als droom, maar als besluit. Toen hij op een vrijdagmiddag thuis kwam van atletiek en Lex Harding de Top 40 hoorde presenteren, wist hij: ‘Er zit blijkbaar een mannetje in de radio. Ik wilde dat mannetje worden.’

Hij beleefde zijn vroege jaren bij Veronica, later vanaf de oprichting bij 538, en presenteerde op zijn 28ste op vrijdagavond The Jungle. Niemand vond hem een geweldige dj, hijzelf nog het minst. ‘Als ik nu stukjes terug hoor, denk ik: dat was zo slecht.’

Maar het was zijn carrière en zijn identiteit, tot die identiteit werd verpulverd door een aandelenmarkt die wél wist wat het woord margin betekende.

Het kantelmoment

Twee maanden na het bankdrama stond Pilarczyk in het UMC Utrecht naast het bed van zijn vrouw Caroline. Haar arts had hem net verteld dat zij waarschijnlijk niet levend de afdeling zou verlaten. Zijn oma was kort daarvoor overleden, net als zijn schoonvader Wouter Bordewijk. In zijn hoofd, zegt hij, was hij al bezig met de gedachte er een einde aan te maken.

Dan, in die kamer, met die arts erbij: ‘Zij vecht voor haar leven, en ik overweeg om ermee te stoppen. Ik zou mijn leven letterlijk voor haar hebben gegeven.’ Hij besloot ter plekke dat hij er alles aan zou doen om voor zichzelf en haar het mooiste leven te leven dat ze konden bereiken. En dat hij zich niets meer zou aantrekken van wat anderen daarvan vonden. Hij wist alleen nog niet hoe.

Het ‘hoe’ werd een week in Schotland, op een seminar van een Amerikaanse ondernemer in een kasteel. Hij leerde er dat je bedrijven kunt kopen en verkopen. Terug in Nederland ging hij geld lenen. Hij wist ondernemers te vinden die hem dat op zijn blauwe ogen wilden geven.

Het was 1999, de tijd dat tv-producent Endemol een miljard omzet draaide en de nummer twee in de Nederlandse mediasector een tiende daarvan. Pilarczyk zag een gat: alles opkopen wat niet van Endemol was. Een contentfabriek bouwen voor het internettijdperk dat nog moest beginnen.

Binnen een jaar had hij mediabedrijven samengevoegd tot twintig miljoen omzet. Op papier was Pilarczyk briljant, in de praktijk een ongeleid projectiel. Hij had geen verstand van ondernemen en al helemaal niet van bedrijfsintegratie. Het was te snel gegaan. De managers die hij had aangetrokken zeiden op een gegeven moment recht in zijn gezicht: ‘Wie ben jij eigenlijk?’ Hij werd eruit gewerkt.

Zonder geld is hij nogmaals begonnen, gefinancierd met een nieuwe banklening: een nieuw bedrijf, een meerjarige deal met RTL, in 2007 verkocht aan De Telegraaf. De bank was afbetaald. Geen openstaande rekeningen. En zijn boot lag klaar.

Op 20 mei 2010 vertrok hij. ‘Ik zei: als je me wil zien, zoek je me maar op.’ Hij wilde niemand meer zien. Hij zou de wereld rondzeilen en nooit meer werken.

Drie weken later, voor de kust van Portugal, met de Golf van Biskaje achter zich en dagen zonder bereik, kwam het besef. Dit was geen zeiltrip. ‘Dit was mijn reis naar mijn bewustzijn.’ En een diagnose, achteraf: ‘Met de kennis die ik nu heb, geeft dat wel aan dat er iets heel erg mis was daarboven. Dat was totale kortsluiting.’

Wat het kostte

Bijna twee miljoen gulden schuld in 1998. Een huwelijk dat de bijna-dood van Caroline overleefde, maar daarna eindigde. Vier jaar van zijn leven, vanaf zijn veertigste, grotendeels alleen op een boot, dagenlang zonder met een ander mens te spreken, omdat hij niet meer kon. Een radiocarrière waarvan hij zelf nooit overtuigd was. Eén bedrijf dat hij verloor door een te snelle integratie. En een periode waarin hij overwoog er een einde aan te maken, met een vrouw op de intensive care die nodig was om die gedachte te keren.

In Barcelona, waar hij zijn winters doorbracht aan boord, begonnen onbekenden hem aan te spreken. Veertigers die niet wisten wat ze met de rest van hun leven moesten. Studenten die hun studie afmaakten en al voelden dat ze er niets mee zouden doen. Pilarczyk merkte dat hij iets had om te delen, en dat mensen luisterden.

Hij schreef Dansen in de hemel, zijn geromantiseerde versie van wat hem was overkomen. Daarna Master Your Mindset, waarvan inmiddels meer dan 350.000 exemplaren zijn verkocht in Nederland en België, astronomisch voor Nederlandse begrippen.

Bij elk boek raadden mensen om hem heen het hem af. ‘Mike, er zijn al zoveel van dit soort boeken. Wat heb jij daar voor verstand van? Het wordt een teleurstelling.’ Het werkte als brandstof. ‘Als ze zeggen: pas op, gaat niet lukken, kan jij niet, dan ga ik er vol voor.’

Anno 2026 runt hij drie bedrijven vanuit Mallorca, vult hij theaterzalen met 3.000 bezoekers en weigert hij het Anthony Robbins-model, want wereldwijde tournees passen niet in een leven waarin gezondheid belangrijker is geworden dan groei.

Hij staat ’s ochtends op, kijkt naar de zon, sport anderhalf uur, wandelt anderhalf uur en eet gezond. Naar Londen of Madrid gaan? Dan vraagt hij zijn vrouw Cindy om vooraf de drie beste restaurants uit te zoeken. Niets aan toeval overlaten, dat is de filosofie geworden. Zijn boek Design Your Own Life schreef hij naar aanleiding van vragen van duizenden jonge mensen die hem mailden. Hij noemt zichzelf leraar in levenskunst. De dj die nooit overtuigd was van zijn eigen stem.

Drie tips van Michael

Wees niet bang voor fouten. ‘Ik heb het meeste geleerd van de fouten die ik gemaakt heb. Doordat ik zo diep ben geweest, heb ik nu dit kunnen bereiken. Als ik niet zo diep was gegaan op mijn 29ste, had ik daarna nooit zoveel succes gehad.’

Nooit opgeven. ‘Als je iets wil bereiken, altijd doorgaan. Punt.’

Verzamel een paar verstandige mensen om je heen. ‘Voorbeelden, leraren, coaches. En dan bedoel ik niet: ga googelen naar het woord coach. Mensen van wie je echt kunt leren, waardoor je minder snel fouten maakt. En vervolgens mag je nog steeds fouten maken.’

Eén harde les

‘Ik overschatte mezelf. Ik huurde een zaal voor 300 mensen en dacht dat die vol zou komen. Cindy zei: maar wie komen daar dan? Daar had ze gelijk in. Er kwam niemand.’

De vraag aan jou

Welke koers heb je nog nooit op de kaart gezet omdat je dacht dat je het wel zou zien onderweg?