Martin Buitenhuis bij Doorzetters

“Het overlijden van onze drummer Oscar Kraal is met afstand het moeilijkste moment geweest,” zegt Martin Buitenhuis, terwijl hij zijn blik even afwendt. Het is een zeldzaam stille seconde in een gesprek dat normaal bruist van energie. Wat volgt is een relaas van vriendschap, rouw en een band die na 38 jaar nog altijd staat als een huis.

Oscar Kraal trad in 2018 toe tot Van Dik Hout als opvolger van drummer Louis de Wit. Met zijn “wereldtop”-talent – “hij had bij U2 kunnen spelen,” zegt Buitenhuis – bracht hij een nieuwe dynamiek in de band, die toen al 25 jaar samen speelde. “We hadden meteen een klik. Hij tikte af en was gewoon de drummer van Van Dik Hout,” herinnert Buitenhuis zich. Maar twee jaar later sloeg het noodlot toe. Kraal werd gediagnosticeerd met alvleesklierkanker en overleed kort daarna. Het verlies trof de band als een mokerslag. “Hij was het pompende hart op een live-avond,” zegt Buitenhuis, zijn stem zwaar van emotie.

De begrafenis was een indrukwekkend eerbetoon. Drummers uit Den Haag, van Cesar Zuiderwijk tot Jamie Westland van Di-rect, begeleiden Kraal naar zijn graf met een salvo van snaredrums. “Dat vergeet je nooit meer,” vertelt Buitenhuis. Die avond, thuis in de keuken, vond hij troost in woorden. Terwijl hij zijn vrouw vertelde over de dag, borrelde een zin op: “Op de golven dansen wij.” De volgende dag smolt die regel samen met een eerder geschreven couplet tot een single die het verdriet van de band kanaliseerde. “Het gaf energie,” zegt hij. “Het was geen zware last, maar een uplifting gevoel.”

Martin Buitenhuis (54) is niet alleen zanger, maar ook de poëtische spil van Van Dik Hout, een band die in 1985 begon met “nul liedjes” en vrienden die een droom deelden. Geboren in Den Helder, studeerde hij rechten en filosofie in Amsterdam, maar brak die studies af toen de band doorbrak. Die doorbraak kwam in 1994, met “Stil in Mij,” een nummer dat in de zomer een radiohit werd en later door 3FM en lezers van OOR werd uitgeroepen tot Nederlands Nummer van de Eeuw. “De eerste keer dat het publiek meezong, wisten we niet wat ons overkwam,” zegt hij. Vandaag staat de teller op 33 miljoen streams op Spotify – een getal dat Buitenhuis zelf verrast.

De groei van Van Dik Hout ging niet zonder hobbels. De digitalisering van de muziekindustrie, met Napster en Pirate Bay, liet de cd-verkoop instorten. “We maakten ons daar veel meer zorgen over dan over ChatGPT nu,” zegt hij nuchter. Live-optredens werden hun redding. Van Pinkpop voor 60.000 man tot een afgeladen Paradiso met 1.400 fans: de band veroverde Nederland “dorpje voor dorpje.” Toch bleef het succes persoonlijk. “Elke keer besef je: het is gelukt,” mijmert hij.

Toen hij voor het eerst met Van Dik Hout voor 60.000 mensen op Pinkpop stond, schoot er één gedachte door zijn hoofd: "Oh god, waar ben ik aan begonnen? Ik had een prima leven, vrienden, ik studeerde, alles was top." Maar zodra de muziek begon, verdween de twijfel. Nu, 38 jaar later, staat hij nog steeds met dezelfde passie op het podium, hoewel het leven hem en de band niet heeft gespaard.

Tegenwoordig is Van Dik Hout meer dan een band; het is een bedrijf. Met een BV (Koud Fit en Du Havik – een anagram van de bandnaam) en een VOF (Productie Kunst) runnen de originele leden – aandeelhouders – de zaak, terwijl nieuwe drummer Ferry Kunst in loondienst is. “We zijn ondernemers geworden,” zegt Buitenhuis, die het creatieve aspect van dat ondernemerschap omarmt. Met zeven man on the road en een managementteam van drie personen naast hen, is de operatie professioneel. “Toegang tot rekeningen houden we in eigen hand,” benadrukt hij, verwijzend naar artiesten als George McCrae, die berooid achterbleven door wanbeheer.

De huidige situatie is stabiel. Festivals in de Achterhoek en op de Veluwe vullen de zomer, een theatertour staat gepland voor november en december. Streaming levert een miljoen plays per maand op, maar live blijft de kern. “Dat is waar we ons verhaal neerzetten,” zegt Buitenhuis. Toekomstvisie? Doorgaan, zolang de gezondheid het toelaat. Na Kraals dood en de ziekte van Golden Earring’s George Kooymans bidt hij dat zijn band gespaard blijft. “Ik heb geen behoefte om te stoppen,” zegt hij ferm.

Naast de band worstelde Buitenhuis met privé-uitdagingen. Zijn moeder (92) overleed, maar daar ging een moeilijke tijd aan vooraf. Hij pendelde wekelijks naar Den Helder om te helpen. “Maandags was ik mantelzorger: vuilnis, koffie, het huis op orde,” vertelt hij. Het contrast met weekenden vol euforische optredens was groot. “Het gaat bijna niet samen in één week, maar het houdt je op de grond.” Dankbaarheid overheerst: “92 is een waanzinnig mooie leeftijd.”

Van 38 jaar Van Dik Hout destilleert Buitenhuis drie lessen:

1. Check je contracten altijd met een advocaat. “Voorkom dat je wordt bestolen, zoals zoveel artiesten. Wij hadden een advocaat – dat scheelt.”

2. Zoek aanvullende talenten. “Ben je beter in teksten dan componeren? Vind iemand die je aanvult, zoals Sandro bij ons.”

3. Werk hard aan slechte ideeën. “Zonder uren aan een slecht idee kom je niet bij dat ene goede. Schrijven is discipline.”

AI ziet hij als kans, niet als bedreiging. “Je kunt het in je voordeel gebruiken,” zegt hij. Een nummer in zijn stijl laten schrijven? “Stuur maar door,” lacht hij. Toch blijft live het hart van Van Dik Hout. Met Ferry Kunst, door Kraal zelf opgeleid, achter de drums, kijkt de band vooruit. “Oscar droeg zijn vriendschap in ons hart,” zegt Buitenhuis. En zo danst Van Dik Hout verder – op de golven die ooit braken, maar nu dragen.