Jacco Vonhof bij Doorzetters

‘Ik ga mijn vertrouwen in de mensheid niet laten verpesten.’

Hoe een omhoogvallende glazenwasser zonder plan een bedrijf van bijna drieduizend mensen bouwde, en ontdekte dat zijn grootste daad als baas was om zichzelf overbodig te maken.

Gevraagd naar het moeilijkste moment uit zijn ondernemersbestaan, gaat Jacco Vonhof eerst even langs alle andere. ‘Ik heb eigenlijk elke fase in het ondernemerschap meegemaakt, elke ravijn wel gezien, elke valkuil wel gehad,’ zegt hij. ‘Ik kreeg ooit een boekje met de tien valkuilen voor de beginnende ondernemer. Ik denk: dat ga ik in bad lezen, dan gebeurt me dat niet. Nou, ik heb ze allemaal gehad, en sommige zelfs twee of drie keer.’ Maar de zwaarste klap kwam van dichtbij. ‘Ik had een medewerkster op de financiële administratie. Iemand die lang bij me werkte, waar veel vertrouwen in zat, een beetje de moeder van de organisatie. En het bleek dat die mij echt gewoon ongelooflijk bestolen heeft. Bijna een miljoen.’

Vonhof noemt zichzelf graag de omhoogvallende glazenwasser. Hij schreef zich in voor een rechtenstudie in Groningen, ‘en dat is ongeveer het maximale wat ik gedaan heb’. Zijn vader werkte voor een groot schoonmaakbedrijf in Londen, dus de wereld was hem niet vreemd. Het glazenwassen had alles wat hij zocht. ‘Het had eigenlijk drie elementen. Je begon ergens aan. Iedereen vond het fijn dat je het deed, want ze konden het zelf niet. Je stond op hoogte, iedereen vond je stoer, want ze durfden het zelf niet. En aan het einde van de rit kreeg ik gewoon het geld in de hand.’ Pandje voor pandje groeide de eenmanszaak uit tot Novon, vandaag een organisatie met een kleine drieduizend mensen. De diefstal kwam pas aan het licht toen het bedrijf van boekhoudpakket wisselde en de aansluitingen niet meer klopten. ‘Eerst ging het om 20.000 euro die niet aansloot. Uiteindelijk liep het echt richting de miljoen.’

Het kantelmoment

De interviewers stellen de vraag die ertoe doet: wat was de grotere klap, het verlies van dat miljoen of het verlies van het beschaamde vertrouwen? Vonhof hoeft niet na te denken. ‘Dat was het.’ En toen kwam de keuze die het hoofdstuk draagt. ‘Ik heb toen bedacht: dit is zo’n fundamenteel moment in mijn leven. Kies ik er nou voor om vanaf nu iedereen te wantrouwen? Want iemand die je echt vertrouwde heeft van je gepikt, en je voelt je heel kwetsbaar.’ Hij koos de andere kant op. ‘Die ga ik niet mijn vertrouwen in de mensheid laten verpesten, en zeker niet het vertrouwen in de mensen waar ik al jaren mee werk.’ De dag erna riep hij iedereen bij elkaar. ‘We hebben het hele gebouw onder handen genomen. Er was geen geld meer, maar we hebben alles geschilderd, alles nieuw gemaakt, onder het motto: nieuwe start, we gaan de boel letterlijk opfrissen. Ik heb tegen mijn collega’s gezegd: jullie hoeven niet bang te zijn. Een, we vallen niet om, daar zorg ik voor. Twee, ik neem jullie niks kwalijk.’

Wat het kostte

Het kostte hem bijna een miljoen, maar de echte prijs zat in het loslaten. Want de diefstal legde ook iets pijnlijkers bloot, een fout die Vonhof zelf had gemaakt. ‘Ik nam allemaal mensen aan die op mij leken en minder goed waren dan ik. Want dan bleef ik de baas. Hele gezellige mensen die allemaal konden wat ik kon, maar minder goed, en ook niet konden wat ik niet kon. Dus dat bedrijf werd steeds wankeler.’ De kentering kwam via een man bij de grootste concurrent, die hem telkens in de weg zat. Vonhof bleef thuis verzuchten dat hij iemand als hem wilde, tot zijn toenmalige vrouw hem aankeek. ‘Ze zei: waarom vraag je hem dan niet gewoon zelf? En dat was niet in me opgekomen.’ Hij vroeg het, kreeg hem binnen, en nam daarna stelselmatig mensen aan die beter waren dan hij. ‘Op een gegeven moment kom je erachter dat er weinig is wat je nog kunt toevoegen behalve energie. Het is nu eigenlijk een beter bedrijf dan toen ik er nog was.’ Hij noemt het zijn baascadeau.

Vandaag is Vonhof sinds 2018 voorzitter van MKB-Nederland, een rol die in juni 2026 afloopt. Vanuit die stoel vertaalt hij tussen werkvloer en Den Haag. ‘Wij als ondernemers spreken ondernemers. Den Haag spreekt beleid. Je moet daar als een soort vertaler tussen gaan zitten.’ Hij maakte er zelfs een oranje boekje van, naar het groene boekje. ‘Ambtenaren denken vaak dat winst een nieuwe boot of een Ferrari is. Maar winst is de voorwaarde voor continuïteit, en het resultaat van risico.’ En altijd komt hij terug op zijn oude vak. ‘Schoonmaken is een vervelend beroep, want als je het goed doet, vindt niemand er wat van.’ Vroeg in zijn loopbaan liet hij daarom expres een vuilnisbak in de kamer van de directeur staan, zodat die zag dat er iemand was geweest. Lobbyen is precies zo, zegt hij: ‘Als ik het goed doe, horen jullie dat niet.’ Wordt hij straks minister van Economische Zaken? ‘Het eerlijke antwoord zou zijn: ik hoop dat ze niet bellen, want dan hoef je ook geen nee te zeggen.’

Drie tips van Jacco

Neem altijd mensen aan die beter zijn dan jij. ‘Oh, dat werkt zo lekker.’

Omarm luiheid. ‘Mensen denken dat lui betekent dat je niks doet, maar lui zijn betekent dat je de dingen doet die je goed afgaan. Zoek op waar je goed in bent, word daar de allerbeste in, en vergeet wat je allemaal niet kan.’

Omarm solidariteit. ‘Je kunt je afvragen: als ik lid word van een brancheorganisatie, what’s in it for me? Maar solidariteit is echt wat waard. Ook al krijg je er niet meteen rendement uit, het levert je op lange termijn gewoon invloed op.’

Eén harde les

‘Ik nam allemaal mensen aan die op mij leken en minder goed waren dan ik, want dan bleef ik de baas.’

De vraag aan jou

Vonhof bouwde iets groots door zichzelf overbodig te maken: hij nam bewust mensen aan die beter waren dan hij. Neem jij mensen aan om je bedrijf sterker te maken, of stiekem om de baas te blijven?