Feike Sijbesma bij Doorzetters

Hoe DSM transformeerde van chemiebedrijf naar wereldleider in life sciences

Het moment waarop Feike Sijbesma zijn stoel pakte en aan de andere kant van de onderhandelingstafel ging zitten, tussen zijn opponenten in, typeert zijn leiderschapsstijl. "Wat willen jullie precies?" vroeg hij. Na twee uur vruchteloos onderhandelen werd dit simpele gebaar van luisteren en begrip het kantelpunt. De deal werd gesloten. Voor de voormalig DSM-topman en huidig voorzitter van de Raad van Commissarissen bij Phillips bewijst het een van zijn kernprincipes: "Je moet willen luisteren naar anderen en ook iets ingeven; anders bereik je niets."

Deze aanpak kwam goed van pas tijdens een van de moeilijkste periodes in zijn dertienjarige CEO-schap bij DSM. Het bedrijf was midden in een fundamentele transformatie van traditioneel chemiebedrijf naar wereldleider in life sciences en materialen. "We waren goed bezig met de ombouw, maar de beurskoers ging nog niet snel omhoog," herinnert Sijbesma zich. Een activistische aandeelhouder zag zijn kans en eiste snel veranderingen.

In plaats van in de verdediging te schieten, koos Sijbesma voor zijn beproefde methode: luisteren en verbinden. "Ik dacht: wat wil hij? Je moet kijken wat ze willen en kijken of je daar toch iets van kan maken, zodat ze ook tevreden zijn. Uiteindelijk willen zij ook een hogere beurskoers, net als ik." Door gemeenschappelijke doelen te vinden, wist hij de situatie te de-escaleren zonder de langetermijnvisie van DSM op te offeren.Deze focus op verbinding en begrip betekent niet dat Sijbesma soft is. Met een achtergrond in de biologie put hij inspiratie uit Darwin's evolutietheorie. "It is not the biggest, it is not the fastest, it is not the strongest, but it is the fittest who will survive," citeert hij. "De fitste is degene die zich het beste kan aanpassen aan een veranderende wereld." Voor hem betekent dit continu de balans zoeken tussen aanpassing en standvastigheid.

Sijbesma's visie op leiderschap gaat verder dan traditioneel management. Voor hem begint het met inzicht: in jezelf, in anderen, en in de wereld om je heen. "Als je geen inzicht hebt, vergeet de leiderschapsreis dan maar," stelt hij. Dit inzicht heeft hem geleid naar een breed perspectief op succes, waarin financiële resultaten hand in hand gaan met maatschappelijke impact.

Neem bijvoorbeeld zijn kijk op diversiteit. "Waarom zou je 50% van het talent in de wereld, namelijk vrouwen, veronachtzamen? Dat is macro-economisch en micro-economisch gewoon dom." Het is een typerende uitspraak die zijn vermogen toont om ethische overwegingen te vertalen naar zakelijk voordeel.

Ook in het klimaatdebat zoekt hij naar inclusieve oplossingen. "Als mensen die het niet breed hebben een zwaardere rekening moeten betalen aan klimaatmaatregelen, voelen zij dat als unfair," waarschuwt hij. "Je kan alleen maar een samenleving hebben als je die samenleving ook bij elkaar houdt." Het is deze brede blik die hem onderscheidt van traditionele CEO's.

Deze holistische aanpak heeft zijn sporen verdiend. Onder zijn leiderschap onderging DSM een succesvolle transformatie die niet alleen financieel succesvol was, maar ook de weg vrijmaakte voor een duurzamere toekomst. Nu, als voorzitter bij Phillips, blijft hij gedreven om impact te maken. "Ik wil actief blijven, ik wil bezig zijn, ik wil kijken of ik impact kan hebben op de dingen in de wereld. Dat geeft mij ongelooflijk veel lol."

Sijbesma's leiderschapsfilosofie biedt waardevolle lessen voor de huidige generatie leiders. Zijn benadering - luisteren, adaptief zijn, en streven naar inclusiviteit - wordt steeds relevanter in een wereld die worstelt met complexe uitdagingen. "Pijn plus reflectie is vooruitgang," wordt er gezegd. Het is een formule die Sijbesma's eigen ervaringen perfect samenvat.

In een tijd waarin polarisatie en korte-termijn denken vaak de boventoon voeren, laat Sijbesma zien dat er een ander pad mogelijk is. Een pad waar luisteren sterker is dan spreken, waar aanpassing geen zwakte is maar kracht, en waar zakelijk succes en maatschappelijke impact elkaar versterken. Het is een visie die niet alleen DSM heeft getransformeerd, maar ook de basis legt voor een nieuwe vorm van leiderschap.

Voor de nieuwe generatie leiders en ondernemers deelt Sijbesma drie concrete tips:

Luister actief en empathisch: Begrijp niet alleen wat anderen zeggen, maar toon ook dat je hun standpunt erkent. Dit kan deuren openen en onverwachte oplossingen bieden.

Wees adaptief en flexibel: In een snel veranderende wereld is het vermogen om je aan te passen cruciaal. Sta open voor nieuwe ideeën en wees bereid je koers aan te passen als de situatie daarom vraagt.

Streef naar inclusiviteit: Betrek diverse groepen en perspectieven in je onderneming. Dit leidt niet alleen tot betere besluitvorming, maar zorgt er ook voor dat je organisatie relevanter en veerkrachtiger is.