Kijk, luister en lees
Eva Eikhout bij Doorzetters
Open het gesprek en lees het volledige portret uit Doorzetters 2 — 52 ondernemers over de prijs van hun succes.
Boek 2 · Tegen de stroom in
Eva Eikhout: De presentatrice die de slachtofferrol weigert
Boekhoofdstuk uit Doorzetters 2 — 52 ondernemers over de prijs van hun succes. Een geschreven portret, geen woordelijk transcript. Functies, cijfers en omstandigheden kunnen inmiddels veranderd zijn.
‘Tuurlijk moet je er misschien je schouders onder zetten, maar het is geen alternatief.’
Geboren zonder armen en benen. Op haar twintigste op het TEDx-podium. En een droom die niet over haar beperking gaat, maar over wat er mogelijk is.
In een klein bioscoopje binnen het bedrijf keek het hele team elke week samen het nieuwe item terug, vlak voordat het online ging. Voor Eva Eikhout was dat tijdens de BNNVARA Academy het leukste en het moeilijkste tegelijk. ‘Voor het eerst in mijn hele leven zag ik mezelf opeens iedere week op een scherm,’ vertelt ze. En wat ze zag, viel haar zwaar. Ze vond dat ze er gehandicapt uitzag, en dat raakte een gevoelige plek. ‘Ik wilde gewoon presenteren als Eef, en ik wilde niet dat iedereen ging denken: oh, dat is dat meisje met die handicap.’
Het kantelmoment
Het besef dat de buitenwereld haar anders zag, kwam pas met dat scherm. In het dagelijks leven kijk je niet de hele tijd in de spiegel, legt ze uit, en daardoor had ze nooit gemerkt hoe sommige dingen overkwamen. ‘Ik begreep toen ook pas dat mensen, als ik een kopje koffie drink, zeggen: moet ik je helpen, of: wat knap dat je dat doet.’ De keuze om door te gaan was eigenlijk geen keuze. ‘Het is geen alternatief. Het alternatief is thuisblijven,’ zegt ze, en ze maakt het concreet: ‘Het is niet dat ik kan zeggen: nou, vandaag doe ik het dan een dagje met arm en dan kan ik het de rest van de week weer zonder. Dat bestaat gewoon letterlijk niet.’ Dat ze ermee geboren is, ziet ze als geluk, niet als pech. ‘Als je ermee geboren wordt als kind, leer je spelenderwijs gewoon heel veel, omdat je ook je er niet bewust van bent dat je lichaam misschien anders is.’ Gepest werd ze niet: ‘Ik had ook altijd een weerwoord.’ Het scharnierpunt in haar denken kwam van een vriend. Toen een radiostation haar belde voor de dag van de beperking, weigerde ze, want ze vond die dag onzin. De vriend vroeg waarom ze dat dan niet gewoon zei. ‘Want als jij het niet zegt, dan gaat iemand anders iets zeggen waar jij niet achter staat.’ Sindsdien kijkt ze er anders naar: ze pakt het podium om haar eigen verhaal te vertellen. En dat verhaal moet kloppen met wie ze is. ‘Als je iets vertelt waarvan jij denkt: dit is gewoon wie ik ben en hier sta ik achter, dan kun je jezelf eigenlijk niet verloochenen.’
Wat het kostte
De prijs is een voortdurende balanceeroefening. Eikhout wordt soms geboekt om wie ze is en soms om wat ze vertegenwoordigt, en dat verschil voelt ze. ‘Ik word soms geboekt en dan heeft het niks met het vinkje te maken en soms wel. En daar probeer ik heel erg een balans te vinden waarin ik me er oké bij blijf voelen.’ Programma’s die mensen met een beperking in haar ogen tot kijkobject maken, weigert ze: dat distancieert ze juist van de samenleving, ‘bijna aapjes kijken’. De verantwoordelijkheid om gezicht te zijn van een hele groep wil ze dan ook niet dragen. ‘Ik voel überhaupt die verantwoordelijkheid niet. Ik ben gewoon Eef en ik doe gewoon wat ik leuk vind, en als ik daar toevallig mensen mee inspireer, vind ik dat mooi meegenomen. Maar dat is niet waarom ik mijn werk doe.’ Haar ambitie ligt ergens anders, en die formuleert ze scherp: ‘Als ik klein was geweest en ik had iemand het Jeugdjournaal zien presenteren die zoals ik uit zou zien, zou ik daar veel meer kracht uit halen dan dat ik een programma zou zien over het leven met mij.’ Het ultieme doel is een talkshow waarbij het er niet toe doet dat ze een beperking heeft, maar je ziet het wel. Intussen bouwt ze een bedrijf. Ze stuurt geen werknemers aan maar wel een team van twaalf zorgverleners, woont al ruim tien jaar op zichzelf en heeft net haar eenmanszaak omgezet in een BV, met een slogan die alles zegt: ‘Het leven is kort, net als ik.’ Live werken vindt ze het allermooist. ‘Dan gebeuren er gewoon de meest magische dingen, en dan moet je inspelen op het onverwachtse.’ Haar grootste kracht, zegt ze, is dat ze nooit een rol speelt: ‘Wat ik altijd al heb gehad, is dat ik gewoon heel erg mezelf kan zijn. Het is niet dat ik een act aan het opvoeren ben.’ Met achtennegentig opdrachten in 2025, een uitverkocht boek in vier drukken en een eigen koophuis gaat ze als een speer.
Drie tips van Eva
Besteed uit waar je niet goed in bent. ‘Alles waar ik dus niet goed in ben, moet je uitbesteden.’
Kies je boekhouder op klik, niet op Google. ‘Ga niet googlen naar de eerste beste boekhouder. Zorg dat de boekhouder iemand is die jouw visie begrijpt. Ik ben geen nummertje, maar ik ben gewoon echt een mens voor hem.’
Doe het niet alleen voor het geld. ‘Je moet het niet allemaal voor het geld willen doen. Denk bewust na over hoe je kunt investeren in je bedrijf op een manier die op de lange termijn een duurzame uitkomst kan bieden.’
Eén harde les
‘Want als jij het niet zegt, dan gaat iemand anders iets zeggen waar jij niet achter staat.’
De vraag aan jou
Wat is jouw ‘het is geen alternatief’: de zaak waar je je schouders onder zet, niet omdat het makkelijk is, maar omdat thuisblijven nooit een optie was?
Het familiebedrijf