Erik Wegewijs bij Doorzetters

Het geluid van een explosie in Srebrenica veranderde alles. Erik Wegewijs, toen een jonge commando op zijn eerste missie, zag hoe zijn commandant op een mijn stapte en diens onderbeen werd weggeslagen. In die fractie van een seconde vocht Wegewijs tegen een overweldigend gevoel van machteloosheid en een acute wens om te verdwijnen. Maar zijn training nam het over.

"Je weet dat je dan op dat moment allemaal gevaar loopt," zegt hij, terugkijkend op wat hij zijn moeilijkste moment noemt. "Want je weet niet of er één mijn ligt of meer. Je weet niet waar je niet op stapte." De fysieke dreiging was direct, maar de mentale impact zou nog jaren naklinken. Elke stap in dat gebied kon de laatste zijn - een besef dat diep in zijn psyche kroop.

Toch werd juist deze traumatische ervaring een keerpunt in zijn begrip van mentale weerbaarheid. "Het gaat erom dat je er betekenis aan geeft," zegt Wegewijs. "Dat je begrijpt dat jij over jouw mindset gaat." In plaats van zich te laten verlammen door angst, leerde hij zijn training te vertrouwen en mentaal flexibel te blijven - lessen die later de basis zouden vormen voor zijn werk in het bedrijfsleven.

Nu, na 27 jaar dienst bij het Korps Commandotroepen, zet Wegewijs deze intense ervaring om in waardevolle lessen voor de zakenwereld. Met zijn platform 'Switched-On' traint hij CEO's en ondernemers in de principes van militaire veerkracht. Maar wel met een belangrijke nuance: "Je moet niet je eigen ervaring tot norm verheffen. Iedereen heeft zijn eigen strijd."

Want zoals Wegewijs leerde in Srebrenica: het zijn niet de gebeurtenissen zelf die je definiëren, maar hoe je ervoor kiest om ermee om te gaan. Een les die even waardevol is in de boardroom als op het slagveld van iemand die deel uitmaakte van een van de meest veeleisende militaire eenheden ter wereld. In zijn benadering van leiderschap en coaching gaat militaire precisie samen met diep met menselijk inzicht.

De parallel tussen militaire operaties en ondernemerschap ligt volgens Wegewijs in de combinatie van strategie en improvisatie. "Als commandant ben je verantwoordelijk voor de mensen om je heen. Je moet in staat zijn om twee stappen verder te denken dan je teamleden." In de praktijk vertaalt zich dit naar het vermogen om zowel te plannen als flexibel te reageren op onverwachte situaties - een vaardigheid die in het bedrijfsleven net zo cruciaal is als op het slagveld.

Zijn transitie van het militaire leven naar het ondernemerschap was geen toevallige carrièreswitch. Wegewijs zag een kans om de unieke inzichten uit zijn commandotijd te vertalen naar praktische lessen voor het bedrijfsleven. "Ik ben fysiek, mentaal, sociaal en spiritueel uitgedaagd op een manier die ik nergens anders zou zijn tegengekomen," vertelt hij over zijn militaire jaren. Deze ervaringen vormen nu de basis voor zijn werk met executives en ondernemers.

De realiteit van het ondernemerschap beschrijft hij met militaire directheid: "Ondernemen is eigenlijk een soort zelfkastijding," zegt hij met een knipoog. Toch ziet hij juist in die uitdaging de grootste kans voor groei. Zijn aanpak richt zich op het ontwikkelen van veerkracht, zowel fysiek als mentaal. "Veerkracht is essentieel voor iedereen die een doel nastreeft. Het gaat erom dat je opstaat nadat je bent gevallen."

Deze focus komt voort uit zijn eigen ervaring dat succes zelden een rechte lijn volgt. In een tijd waarin social media vaak een gepolijst beeld van ondernemerschap schetst, hamert Wegewijs op het belang van realistische verwachtingen. "De perfecte eindstreep waar we allemaal naar streven, bestaat niet," stelt hij. Het is een verfrissend eerlijk perspectief in een wereld die vaak doordrenkt is van 'hustle culture' en oneindige groei.

Zijn methode resoneert vooral bij bedrijven die worstelen met snelle veranderingen en onzekerheid. In een tijd waarin technologische ontwikkelingen zoals quantum computing de toekomst van hele industrieën kunnen veranderen, blijkt de militaire aanpak van scenario-planning en adaptief leiderschap verrassend relevant. Wegewijs wijst erop hoe een bedrijf als Apple zich voorbereidt op toekomstige uitdagingen als kwantumtechnologie door hun beveiliging nu al aan te passen - een vorm van strategisch denken die hij herkent uit zijn militaire carrière.

Voor ondernemers en leiders die hun organisaties door turbulente tijden moeten navigeren, biedt Wegewijs drie concrete tips:

1. Wees niet te streng voor jezelf: Succes is geen rechte lijn, en er is niet één manier om je doelen te bereiken. Accepteer dat de 'perfecte' weg naar succes een illusie is.

2. Denk strategisch, maar blijf flexibel: Heb altijd een plan B paraat, maar verlies je uiteindelijke missie niet uit het oog. Net als in militaire operaties is het vermogen om te improviseren binnen een strategisch kader essentieel.

3. Investeer in veerkracht: "Ondernemerschap is een marathon, geen sprint," benadrukt Wegewijs. Fysieke en mentale weerbaarheid zijn geen luxe maar noodzaak voor langetermijnsucces.

Vertrouwen blijft voor Wegewijs de basis van effectief leiderschap, of dat nu in een militaire of zakelijke context is. Erik Wegewijs laat zien dat de meest waardevolle lessen uit de Special Forces niet gaan over onbreekbare discipline of extreme prestaties, maar over het vermogen om mensen te verbinden rond een gemeenschappelijk doel. In een tijd waarin bedrijven zoeken naar authentiek leiderschap, biedt zijn benadering een verfrissend perspectief: soms moet je eerst door de modder kruipen om anderen de weg naar boven te kunnen wijzen.