Eelko van Kooten bij Doorzetters

‘Mijn vader zei vroeger al: kijk uit met die artiesten.’

Hoe de architect van de Nederlandse dance een wereldimperium bouwde, en de prijs betaalde aan een ster en zijn eigen vader.

Het mooiste en het moeilijkste moment uit de carrière van Eelko van Kooten vielen op één en dezelfde dag: 7 september 2017. Het was de dag waarop hij Spinnin’ Records voor vele miljoenen verkocht aan Warner Music, wat zakelijk een fantastisch succes was. En het was de dag waarop hij afscheid moest nemen van zijn team, de negentig mensen die voor hem werkten in publishing, platenlabel en management. ‘Dan heb je de leukste baan van de wereld,’ zegt hij. ‘En dan neem je er afscheid van. Dat vond ik wel heel zwaar.’

Van Kooten bouwde vanuit Nederland een van de grootste dancelabels ter wereld. Spinnin’ Records lanceerde iconen als Martin Garrix en Afrojack en scoorde daarmee de ene wereldhit na de andere. Hij noemt zichzelf geen muzikant maar een meester in het kopen en vermarkten van talent: visie, organisatie en financiën op één lijn. Maar het succes had een schaduwzijde die hij niet had zien aankomen, en die zat verpakt in een waarschuwing van lang geleden.

Die waarschuwing kwam van zijn vader, de legendarische radioman Willem van Kooten. ‘Kijk nou uit met die artiesten,’ had hij gezegd. ‘Want heb je geen succes, dan ben je een klootzak, want dan ligt het aan jou. En heb je wél succes, dan verdien je te veel, en ben je ook een klootzak.’ Het klonk cynisch. Het bleek keiharde realiteit.

Het kantelmoment

Het scharnier was de breuk met Martin Garrix, de dj die Van Kooten van niets tot wereldster had gebouwd. In 2015, na in twee jaar tijd al twee keer te hebben heronderhandeld, wilde het management van Garrix opnieuw een heel andere deal. Van Kooten zegt dat hij bereid was overal in mee te gaan, mits er ook iets tegenover stond. Toen dat niet kon, dreigde de andere partij de overeenkomsten nietig te laten verklaren, een juridische zet die de contracten met terugwerkende kracht zou laten verdwijnen alsof ze nooit hadden bestaan. Wat volgde, was een bittere, jarenlange juridische oorlog met zijn eigen protégé. Van Kooten won de zaak uiteindelijk. Maar het was precies de prijs waarvoor zijn vader hem had gewaarschuwd: wie een ster bouwt, wordt bij diens succes uiteindelijk zelf de boosdoener.

Wat hem vleugels gaf en tegelijk begrensde, was de structuur van de muziekindustrie. Van Kooten zag scherp dat de echte aantallen in Amerika lagen. Een hit in Nederland leverde tien miljoen streams op, een hit in Amerika honderd miljoen, en juist die volumes brachten je in de grote playlists en wereldwijd naar boven. In 2012 zat hij meermaals bij Sony en Universal om een joint venture te bespreken. Het antwoord was steeds hetzelfde: leuk, maar wij willen alle rechten, en wij willen Amerika. Van Kooten weigerde de controle op te geven die hij juist nodig had om op te schalen. Het was dezelfde koppigheid die hem groot had gemaakt, en die hem buiten de Amerikaanse markt hield.

Wat het kostte

De zwaarste prijs betaalde Van Kooten niet aan een rechtszaak maar aan een relatie binnen zijn eigen familie. Tien jaar lang sprak hij geen woord met zijn vader, de man wiens waarschuwing over artiesten zo profetisch bleek. De ironie is wrang: Willem van Kooten was zelf de zakenman die als geen ander wist hoe het werkte, en juist tussen vader en zoon viel een stilte van een decennium. Daar kwam de breuk met Garrix bovenop, een persoonlijke en juridische scheuring met iemand die hij van de grond af had opgebouwd. Het succes was wereldwijd, de prijs intiem.

Vandaag is Van Kooten geen muziektycoon meer, maar investeerder. Na de Warner-deal verlegde hij zijn focus naar vastgoed en nieuwe muziektechnologie. Hij is nuchter over de wereld die hij achterliet: in het tijdperk van streaming is het volgens hem vrijwel onmogelijk geworden om vanuit Nederland nog een wereldster te bouwen zoals hij dat deed. De kennis die hij overhoudt, vat hij samen in drie woorden die hij in elke fase van een bedrijf zou blijven bewaken.

Drie tips van Eelko

Visie: weet wat je succes is. ‘Heel veel mensen hebben succes, maar weten helemaal niet wát hun succes is. Het ontbreekt aan visie. Weet waar je naartoe wilt, anders kun je het niet sturen.’

Organisatie: bouw voor waar je heen wilt. ‘Waar je nu staat, vraagt een andere organisatie dan waar je over drie jaar wilt staan. Of je nu een start-up bent, een scale-up of een multinational: blijf dat bewaken.’

Financiën: let op de kassa. ‘Wat heb je nodig om te groeien? Groei niet te snel en niet te langzaam. Visie, organisatie en financiën: bewaak die drie goed en je komt een heel eind.’

Eén harde les

‘Mijn vader zei het al: heb je geen succes, dan ben je een klootzak; heb je wél succes, dan verdien je te veel en ben je het nog steeds.’

De vraag aan jou

Welke waarschuwing van iemand die het kon weten heb jij weggewuifd, en herken je nu pas in de prijs die je betaalt?